Szkorbut jest chorobą wywołaną przewlekłym niedoborem witaminy C w diecie. Witamina C, znana również jako kwas askorbinowy, jest kluczowa dla wielu procesów w organizmie – w tym dla poprawnego funkcjonowania układu immunologicznego, biosyntezy kolagenu (który stanowi podstawowy składnik tkanki łącznej, kości, ścięgien i zębów) oraz dla prawidłowego rozwoju zębów u dzieci.
Szkorbut był znany już od starożytności, a jego pierwsze opisy pochodzą z czasów Egipcjan i Greków. W dalszych wiekach choroba była szczególnie powszechna wśród marynarzy i długodystansowych podróżników, którzy byli pozbawieni dostępu do świeżych owoców i warzyw.
W dzisiejszych czasach zachorowania na szkorbut są rzadkością. Zwykle występuje szkorbut u dzieci – czyli hipowitaminoza kwasu askorbinowego.
Objawy i przyczyny szkorbutu
Objawy szkorbutu wynikają z zaburzeń procesów zachodzących w organizmie w wyniku niedoboru witaminy C. Do najczęstszych należą: osłabienie, utrata wagi, zaparcia, bóle mięśniowe, masywne obrzęki stawów, suchość skóry, krwawienia z dziąseł i nosa oraz rozchwianie zębów. W cięższych przypadkach niedobór witaminy C może prowadzić do uszkodzenia naczyń krwionośnych i krwawień wewnętrznych.
Przyczyną szkorbutu jest całkowity brak lub bardzo uboga podaż witaminy C w diecie. Osoby cierpiące na choroby przewlekłe lub zaburzenia wchłaniania substancji odżywczych, takie jak choroba Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego, mogą być narażone na niedobory witaminy C, dlatego znajdują się w grupie ryzyka.
Szkorbut – leczenie
Diagnostyka szkorbutu opiera się na badaniach poziomu witaminy C we krwi oraz ocenie objawów choroby. W przypadku potwierdzenia diagnozy leczenie polega na uzupełnieniu niedoboru kwasu askorbinowego w diecie lub przez podanie jego suplementów. Uzupełnienie niedoboru powinno być dokonywane stopniowo, aby uniknąć nagłych skoków poziomu tej substancji we krwi.
Zapobieganie szkorbutowi polega na regularnym spożywaniu pokarmów bogatych w witaminę C – co nie jest trudne w naszej codzienności. Natomiast osoby z chorobami przewlekłymi lub zaburzeniami wchłaniania substancji odżywczych powinny skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem w celu ustalenia optymalnej ilości witaminy C, którą powinny spożywać.
Szkorbut u dzieci
Szkorbut u dzieci to współcześnie jedna z najczęściej występujących konsekwencji poważnego niedoboru witaminy C. Są na nie narażone zwłaszcza dzieci niekarmione mlekiem matki. Dlatego przy zastępowaniu pokarmu należy zwrócić uwagę, by miał on wystarczającą zawartość kwasu askorbinowego.
Należy tu nadmienić, iż mleko kobiet karmiących piersią, które nie dostarczają wystarczającej dawki witaminy C do swojego organizmu, również może być ubogie w wit. C, a tym samym wywołać szkorbut u dziecka.
Wejherowska 71, Reda