Martwy ząb a zdrowie jamy ustnej – czy to powód do niepokoju?

Obumieranie zęba (martwica miazgi) to proces, który może przebiegać całkowicie bezobjawowo. Brak bólu nie oznacza jednak, że sytuację można zignorować. Martwy ząb – bo o nim mowa – to problem, który może przez długi czas pozostać niezauważony. Czy trzeba się nim martwić? Niekoniecznie. Choć zaniedbanie może prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia jamy ustnej.

Czym jest martwy ząb?

Martwy ząb to taki, w którym doszło do obumarcia miazgi – czyli tkanek wewnątrz komory i kanałów korzeniowych, odpowiedzialnych za odżywianie i unerwienie zęba. W efekcie, ząb przestaje reagować na bodźce termiczne, a obumarła miazga staje się pożywką dla bakterii.

Co ważne, martwy ząb może przez długi czas wyglądać i funkcjonować prawidłowo, nie wywołując bólu ani innych dolegliwości. To sprawia, że pacjenci często nie zdają sobie sprawy z dolegliwości.

Przyczyny martwicy miazgi mogą być różne:

• głębokie ubytki próchnicowe, które nieleczone prowadzą do zakażenia wnętrza zęba,
• urazy mechaniczne, np. silne uderzenie w ząb podczas wypadku,
• przewlekłe podrażnienie np. uraz zgryzowy, zapalenia.

Jak rozpoznać martwy ząb? Objawy, które powinny zaniepokoić

Chociaż martwy ząb nie zawsze daje objawy, istnieją pewne sygnały, które mogą wskazywać na problem:

• zmiana koloru zęba – szarzenie, ciemnienie lub sine przebarwienie,
• brak reakcji na bodźce (zimno, ciepło),
• dyskomfort w okolicy przy nagryzaniu lub nacisku,
• obrzęk dziąsła w okolicy zęba,
• przetoka w rzucie wierzchołka z wysiękiem ropnym.

Czy martwy ząb jest zagrożeniem dla zdrowia jamy ustnej?

Martwy ząb, pozostawiony bez leczenia, może stać się źródłem poważnych problemów zdrowotnych. Martwa miazga jest idealną pożywką dla bakterii, z infekcji rozwija się stan zapalny, który z czasem obejmie również okoliczne tkanki – kość. Nieleczony może prowadzić do:

• ropni i torbieli,
• zaniku kości wokół zęba,
• przewlekłego zapalenia zatok obocznych nosa (w przypadku zębów górnych),
• a nawet wpływać na ogólny stan zdrowia – zwiększając ryzyko innych chorób.

Leczenie martwego zęba

Rozwiązaniem takiej sytuacji jest leczenie kanałowe. Polega ono na dokładnym oczyszczeniu wnętrza systemu endodontycznego z martwej tkanki, zdezynfekowaniu kanałów i ich szczelnym wypełnieniu.

Integralnym etapem leczenia endodontycznego jest rekonstrukcja części koronowej. W zależności od stopnia zniszczenia można zastosować odbudowę bezpośrednią, endokoronę lub koronę protetyczną. Dzięki takiemu postępowaniu możliwe jest zachowanie zęba w jamie ustnej na długie lata.

Czy martwy ząb zawsze trzeba usuwać?

Jeśli leczenie kanałowe zostało przeprowadzone prawidłowo, a ząb nie daje żadnych dolegliwości, może on funkcjonować przez wiele lat. Kluczowe jest jednak jego monitorowanie – kontrole radiologiczne i tomografia – czy wokół wierzchołka korzenia nie pojawiają się zmiany zapalne.

W niektórych przypadkach – gdy ząb jest bardzo zniszczony lub leczenie nie przynosi efektów – konieczne może być usunięcie zęba (ekstrakcja). Po takim zabiegu warto zaplanować odbudowę brakującego zęba, np. za pomocą implantu lub mostu protetycznego.

Czy martwy ząb to powód do niepokoju?

Martwy ząb sam w sobie nie musi być zagrożeniem – o ile zostanie odpowiednio zdiagnozowany, leczony i objęty kontrolą. Zlekceważony, może prowadzić do poważnych powikłań.