Erozja szkliwa jest to chemiczny proces stopniowej utraty twardych tkanek zęba, którego efektem są w pierwszej kolejności ubytki szkliwa, a w następnych etapach uszkodzenie położonej niżej zębiny.
Erozja szkliwa zachodzi w sposób przewlekły i jest nieodwracalnym procesem. Dlatego niezwykle ważna jest właściwa profilaktyka oraz regularne kontrole u lekarza stomatologa.
Erozja szkliwa – przyczyny
Erozja szkliwa ma swoje źródło przede wszystkim w ph środowiska jamy ustnej. Częste spożywanie produktów o niskim pH powoduje stopniowe rozpuszczanie budujących szkliwo hydroksyapatytów. Zniszczenie ochronnej warstwy szkliwa, pozostawia odsłoniętą zębinę, która jest tkanką jeszcze bardziej wrażliwą na spadki ph.
Przyczyną kwasowej erozji szkliwa może być także toczący się w organizmie proces chorobowy, np. cukrzyca, refluks żołądkowo-przełykowy lub zaburzenia w wydzielaniu śliny. Innym powodem mogą być choroby, którym towarzyszą częste wymioty, jak np. przewlekły alkoholizm czy bulimia.
Erozja szkliwa – objawy
W początkowym etapie erozja szkliwa jest dostrzegalna jedynie pod mikroskopem, a w miarę wytrącania tkanki, staje się coraz bardziej widoczna.
Ubytki szkliwa powstałe w wyniku erozji dotyczą zwykle powierzchni policzkowych lub przedsionkowych zębów siecznych i przedtrzonowych. Przybierają postać płaskich, gładkich i błyszczących zagłębień rozszerzających się w kierunku obwodu zębów.
Erozja szkliwa znacznie osłabia strukturę zębów, co powoduje łatwiejsze powstawanie uszkodzeń mechanicznych. Na powierzchniach żujących zębów mogą pojawić się charakterystyczne dołki i bruzdy, a w okolicy szyjek zagłębienia. Pacjent jest także bardziej narażony na pęknięcia lub ukruszenia pojedynczych zębów.
Odsłonięte w wyniku działania kwasów kanaliki zębinowe sprawiają, że zęby tracą odporność na działanie bodźców termicznych lub chemicznych. Powoduje to ich nadwrażliwość na zimno i ciepło, a także na intensywnie słodki, kwaśny i słony smak. Pacjent może także doświadczyć nagłych napadów ostrego, przeszywającego bólu zębów.
Erozja szkliwa – leczenie
Leczenie kwasowej erozji szkliwa skupia się na złagodzeniu objawów oraz odtworzeniu powstałych ubytków materiałem złożonym.
Jeśli erozja szkliwa spowodowała poważne uszkodzenia, konieczne będzie także leczenie protetyczne w postaci założenia koron lub licówek.
By wspomóc leczenie i uchronić się przed takimi problemami w przyszłości, należy podjąć odpowiednie działania profilaktyczne. Powinny one obejmować m.in. zachowanie właściwych odstępów między posiłkami, zastąpienie gazowanych i słodzonych napojów wodą, łączenie pokarmów kwaśnych z zasadowymi oraz mycie zębów po upływie pół godziny od konsumpcji kwaśnych produktów.
Ważne jest także dobranie odpowiedniej szczoteczki oraz techniki czyszczenia zębów – szczoteczka powinna mieć miękkie włosie i nie być dociskana do zębów zbyt mocno.
Kto jest narażony na erozję szkliwa?
Na kwasową erozję szkliwa szczególnie narażone są osoby, których niewłaściwa dieta obfituje w kwaśne produkty, takie jak soki owocowe (zwłaszcza soki cytrusowe), napoje gazowane i energetyczne. Przyczyną problemów mogą być także schorzenia ogólnoustrojowe, takie jak refluks żołądkowo-przełykowy (gdy kwasy żołądkowe cofają się do przełyku i jamy ustnej), choroba wrzodowa czy zaburzenia odżywiania (np. bulimia) związane z częstymi wymiotami. Grupą ryzyka są również pacjenci cierpiący na suchość jamy ustnej, często spowodowaną przyjmowaniem niektórych leków, np. leków psychotropowych.
Ile kosztuje leczenie erozji szkliwa?
Koszt leczenia erozji szkliwa jest uzależniony od stopnia zaawansowania problemu i skali zniszczeń w strukturze zęba. W początkowych stadiach, gdy ubytki są niewielkie, leczenie może ograniczyć się do zastosowania specjalnych lakierów z fluorem lub wypełnień kompozytowych, co jest stosunkowo niedrogie. Jeżeli jednak utrata szkliwa jest znaczna, konieczna może być bardziej zaawansowana i kosztowna odbudowa protetyczna za pomocą licówek lub koron, co ma na celu ochronę zębiny i przywrócenie prawidłowej funkcji zębów.
Czy erozja szkliwa jest odwracalna?
Niestety, erozja szkliwa jest procesem nieodwracalnym, co oznacza, że utracona zewnętrzna warstwa zęba nie regeneruje się i nie odrasta. Raz zniszczone szkliwo zębów nie może zostać odbudowane w sposób naturalny przez organizm. Dlatego właśnie tak kluczowa jest profilaktyka oraz szybkie wdrożenie leczenia, które ma na celu zatrzymanie postępu choroby, zabezpieczenie odsłoniętej zębiny i odbudowę uszkodzonych fragmentów.
Jak zapobiegać kwasowej erozji szkliwa?
Aby skutecznie zapobiegać kwasowej erozji szkliwa, należy przede wszystkim ograniczyć częste spożywanie produktów i napojów o niskim pH. Po zjedzeniu czegoś kwaśnego warto od razu przepłukać jamę ustną wodą, aby zneutralizować działanie kwasów. Nie należy myć zębów bezpośrednio po posiłku – trzeba odczekać co najmniej 30 minut. Dobrą praktyką jest również żucie gumy bez cukru (np. z ksylitolem), ponieważ stymuluje ona produkcję śliny, która ma neutralne pH i pomaga w naturalny sposób oczyścić powierzchnie zębów.
Wejherowska 71, Reda